Năm 1903, nhà sinh vật học Gabriel Bertrand chứng minh rằng đất thiếu mangan sẽ bị cằn cỗi, không trồng trọt được. bằng thí nghiệm dùng nước có chứa mangan được pha rất loãng chỉ có một vài phần nghìn gam trong một lít nước để tưới vào một mẫu đất khô cẳn, ông đã làm cho cây lại tiếp tục mọc và phát triển. Năm 1928, G. Bertrand chứng minh tầm quan trọng của Mn đối với sự phát triển của cơ thể các con chuột thí nghiệm. Những công trình này đã làm các nhà sinh – hóa học đặc biệt chú ý và công nhận vai trò không thể thiếu của Mn đối với đời sống của thực vật và động vật. Riêng ở người, hiện tượng thiếu Mn sẽ dẫn tới sự suy nhược, teo tinh hoàn, mất khả năng sinh sản và làm suy giảm sự hoạt động của một số enzyme.
Cơ thể người trưởng thành chứa từ 10 – 20 mg mangan, phần lớn tập trung trong xương, gan và thận. Lượng Mn trong máu vào khoảng 10 ug/l, tập trung ở hồng huyết cầu. Huyết tương có chứa từ 0,6 – 4 ug/l. Các cơ bắp nhận được Mn từ máu và giữ khoảng 35% tổng số Mn của cơ thể.
Do có tác dụng kích thích sự hoạt động của một số enzyme, hoặc kiềm chế tác dụng của một số chất khác như canxi, Mn tham gia vào nhiều hoạt động sinh hóa của cơ thể và là nguyên tố cần thiết có liên quan tới sự sinh sản, sự phát triển của xương, cảm giác giữ thăng bằng, sự hoạt động của não, sự tổng hợp của cholesterol, việc điều chỉnh nồng độ glucô trong máu, sự đông máu (phối hợp với vitamin K), v.v…
Giống như đồng, Mn tham gia vào cấu tạo của một số tế bào có tác dụng chống oxy hóa. Nhưng nếu những tế bào này có dư, chúng lại có tác dụng ngược lại, làm cho các tế bào có liên quan mau bị lão hóa.
Nhu cầu về mangan của cơ thể
Ở người lớn (nặng 70 kg), cơ thể cần mỗi ngày từ 6 – 8 mg Mn, và có thể được cung cấp đầy đủ bằng các thức ăn, chủ yếu là các thực phẩm thực vật như lúa, gạo, đậu, rau, quả, chè (trà),…
Một số thực phẩm chứa nhiều Mn
Loại thực phẩm
Lượng Mn (mg/100g)
Hạnh nhân 2,5
Lúa mì 1,1
Hạt điều 0,8
Nho khô 0,5
Hiện tượng thiếu, thừa Mn của cơ thể
Trường hợp cơ thể thiếu Mn ít khi xảy ra. Thường chỉ có hiện tượng cơ thể bị ngộ độc vì thừa Mn, đa số trường hợp do làm việc ở nơi khai thác (mỏ Mn) hoặc sử dụng Mn làm nguyên liệu ở các nhà máy hóa chất.

Comments are closed.